e-Overheidvoorburgers.nl voldoet aan de webrichtlijnen

Door toevoeging van extra functionaliteiten in de website, zoals video en filmpjes, voldoet de site inmiddels niet meer volledig aan de webrichtlijnen op het hoogste niveau. Er wordt nu gewerkt aan een oplossing om binnen afzienbare tijd opnieuw opnieuw dit hoogste niveau (groen mannetje met drie sterren) te behalen.

Waar werk je en wat doe je?

Ik ben sinds anderhalf jaar werkzaam als communicatieadviseur voor het programma e-Overheid voor Burgers. Dit programma maakt onderdeel uit van ICTU en werkt aan één toegankelijke overheid door het ontsluiten en vindbaar maken van overheidsinformatie. De stichting ICTU (ICT Uitvoeringsorganisatie) helpt overheden beter te presenteren met behulp van informatie- en communicatietechnologie. Opdrachtgevers van ICTU komen uit alle overheidslagen en programma's, projecten van ICTU zijn bestemd voor alle overheden. Ik was nauw betrokken bij de ontwikkeling en verantwoordelijk voor de doorontwikkeling van de site e-Overheidvoorburgers.nl. De site is in december 2009 vernieuwd en was daarmee één van de eerste sites in Nederland die volledig voldeed aan de webrichtlijnen.

Wat is e-Overheidvoorburgers.nl voor website?

De website e-Overheidvoorburgers.nl is bestemd voor ambtenaren van alle overheden. Op de site staan de producten die het programma e-Overheid voor Burgers te bieden heeft, zoals Bekendmakingen op internet, Antwoord© en MijnOverheid.nl. Daarnaast staat er een overzicht van standaarden, zoals contentmodellen en webrichtlijnen. De site bevat zowel statische informatie, informatie over de producten en diensten, als dynamische informatie, zoals nieuwsberichten en een optie voor aanmelding van de nieuwsbrief. De website is opgebouwd uit ongeveer 500 pagina's.  

Wie was de leverancier/ontwikkelaar van de site?

De website is ontwikkeld door Levi 9, een Nederlands ICT-bedrijf met verstigingen wereldwijd. Zo is de site in Servië ontwikkeld, in opdracht van ICTU.

Voor de doorontwikkeling van de site is gekeken naar een leverancier met ervaring in webrichtlijnen. Die bleken er op dat moment niet veel te zijn. De keus is uiteindelijk gevallen op Levi 9, omdat zij aantoonbare ervaring hadden met implementatie van webrichtlijnen. Het applicatiebeheer wordt gedaan door TDC Lighthouse. Zij hebben ervaring met webrichtlijnen en zorgen voor de doorontwikkeling van de website.

Wat was de reden om te voldoen aan de webrichtlijnen?

De webrichtlijnen zijn ontwikkeld binnen het programma e-Overheid voor Burgers bij ICTU. Wij wilden als  programma een voorbeeldfunctie vervullen onder het mom van 'practice what you preach'. Verder waren er wat sceptische geluiden in de omgeving. Het doel was om te laten zien dat je een mooie en functionele site kan bouwen die volledig voldoet aan de webrichtlijnen. Wij hebben bewezen dat het kan!

Hoe is de implementatie van de webrichtlijnen verlopen?

In 2009 moesten we rekening houden met Webrichtlijnen versie 1. We werkten met het CMS Hippo 6.0. Bij oplevering van de oorspronkelijke site in 2008 voldeed deze nog niet voor 100% aan de webrichtlijnen. Toch was die behoefte er wel bij zowel het management als bij team webrichtlijnen. Met wat kleine aanpassingen kon de site voor 100% voldoen aan de webrichtlijnen. Daar is toen voor gekozen.

Bij een site die voldoet aan de webrichtlijnen, is niet alleen een rol weggelegd voor de ontwikkelaar, maar ook zeker voor de webredacteuren. Om die reden werd door team webrichtlijnen een cursus gegeven aan de 15 webredacteuren. De content moet namelijk op een eenduidige en speciale manier worden aangeleverd. Daarnaast werden de webredacteuren voorzien van handige checklists en tools.

Na de doorontwikkeling van de site eind 2009 heeft een officiële instantie (stichting Accessibility) de website getoetst op de webrichtlijnen. Na de eerste toetsing zijn er nog wat wijzigingen doorgevoerd. Bij de tweede toets voldeed de site volledig aan alle 125 webrichtlijnen (mits van toepassing).

De toets wordt jaarlijks herhaald, om de kwaliteit van de site te garanderen. Deze maand (september 2010) is de site opnieuw door de keuringsinstantie getoetst. Uit deze toetsing blijkt dat de site nu niet meer aan alle webrichtlijnen voldoet (door toevoeging van nieuwe applicaties). Er wordt nu hard gewerkt om ook deze applicaties webrichtlijnen proof te maken. Naar verwachting voldoet de website eind 2010 weer aan het hoogste niveau en verkrijgt het dan weer het waarmerk van Drempelvrij.nl (het groene mannetje met drie sterren.)

Wat is je ervaring na afloop?

We waren in 2009 erg trots toen we hoorden dat de website voor 100% voldeed aan de webrichtlijnen. Het kon dus toch! Tijdens het proces had ik ook nog de nodige twijfels, zeker met zoveel scepsis in de omgeving. Maar we kunnen nu laten zien dat je met de webrichtlijnen toch een mooie moderne site kan opleveren. We zagen het als een overwinning van ons team. Ik was blij dat we toch nét dat extra stapje hebben gezet met de doorontwikkeling. We waren één van de tien websites in Nederland die voldeed aan de webrichtlijnen. Het doet wel wat om voorloper te zijn.

Voordeel van de webrichtlijnen: We mochten het waarmerk op onze site zetten, te zien aan het groene mannetje met drie sterren. Voor websites van gemeenten, provincies, waterschappen en ministeries geldt dat je direct een hogere score krijg in de OverheidsMonitor. En nog belangrijker: een betere vindbaarheid via zoekmachines zoals Google, je biedt namelijk informatie aan die toegankelijker is.

Wat is belangrijk om te weten over webrichtlijnen?

Webrichtlijnen heeft te maken met een verkeerd imago. Veel mensen denken dat invoering van webrichtlijnen alleen een technisch verhaal is, en alleen bedoeld voor een betere toegankelijkheid voor een marginale groep (gehandicapten). Een set van 125 regels opgelegd door de overheid. Webrichtlijnen gaan veel verder dan alleen techniek. Content speelt juist een hele belangrijke rol in het geheel. Redacteuren en management moeten dus een veel actievere rol krijgen. De toegankelijkheid verbetert niet alleen voor mensen met een handicap, maar voor iedereen! Met webrichtlijnen maakt het niet uit op welk platform en met welke browser de website bekeken wordt. Ook op een Iphone is de informatie goed leesbaar. Je hoeft een website dus niet steeds aan te passen aan nieuwe ontwikkelingen. Maar wees bij nieuwe aanpassingen aan de website wel alert dat deze ook voldoen aan de webrichtlijnen.

Kun je nog wat tips & tricks meegeven?

• Begin in een vroeg stadium met invoering van de webrichtlijnen. Neem de webrichtlijnen al mee in de conceptfase. Dat scheelt veel herstelwerk achteraf.
• Wacht niet met invoering van webrichtlijnen! Ook in een bestaande site kun je al wijzigingen doorvoeren. Beter een bestaande site die voor 80% aan de webrichtlijnen voldoet, dan zeg 20%. Soms kun je met kleine aanpassingen de toegankelijkheid van een site al drastisch verbeteren. En met aanpassingen in de content kun je meteen al beginnen.
• Betrek iedereen die te maken heeft of krijgt tijdig bij het proces. Dus niet alleen de ontwikkelaars en beheerders van een site, maar ook het management en redacteuren.
• Voorkom dat je een Don Quichote van webrichtlijnen wordt in je organisatie. Zorg voor voldoende draagvlak. Met een werkgroep webrichtlijnen kun je samen met anderen werken aan een concreet doel en samen de successen vieren.
• Wees er bij nieuwe applicaties of aanpassingen op bestaande applicaties op bedacht dat deze webrichtlijnen proof zijn.