Home > Aan de slag > Metadata

Metadata is kort gezegd informatie over informatie. Metadata beschrijft karakteristieken van informatie zoals de inhoud, kwaliteit en conditie van informatie. Het gebruik en het doel van metadata kan in veel opzichten vergeleken worden met het catalogiseren van informatie, zoals wordt gedaan in bibliotheken, musea en bij archivering.

Metadata is machine understandable informatie voor het web. Door het invoeren van standaarden voor metadata, wordt informatie beter vindbaar en begrijpelijker voor bezoekers.

Inhoudsopgave

Waarom is het gebruik van metadata belangrijk?

Het gebruik van metadata is belangrijk voor het verbeteren van de vindbaarheid, uitwisselbaarheid en houdbaarheid van informatie.

  • Metadata beschermt kenniskapitaal, doordat het voorziet in documentatie over informatieherkomst en kwaliteit.
  • Metadata voorziet in standaardisering: hierdoor kan samenhangende (relevante) informatie beter worden gevonden en uitgewisseld.
  • Metadata standaarden vereenvoudigen het beheren en verbeteren het begrip van informatie.

Toepassingen van metadata

  • Archivering en documentatie.
  • Administratieve controle.
  • Bevordering van vindbaarheid van informatie (voor externe zoekmachines).
  • Uitwisselbaarheid van bijvoorbeeld informatie (tussen websites en -archieven).
  • Verbeteren van de coherentie tussen informatie op websites van gelijksoortige organisaties; zo wordt metadata gebruikt om één virtuele overheid op het web te creëren, zonder dat het ten koste gaat van de autonome bevoegdheid van de individuele organisaties.

Naar boven

Dublin Coree metadata

Er is een groot aantal standaarden ontwikkeld voor de beschrijving van elektronische bronnen. Het merendeel hiervan beschrijft zeer specifieke bronnen en is complex van opzet. Dit bemoeilijkt de toegankelijkheid en verspreiding van deze standaarden. Een standaard die relatief eenvoudig van opzet is en wereldwijd gebruikt wordt, is de Dublin Core standaard.

De Dublin Core standaard voorziet in de uitwisselbaarheid met metadatastandaarden voor andere toepassingen, zoals archivering.

Waarom Dublin Core metadata?

  • Dublin Core is een standaard die gericht is op het verbeteren van de vindbaarheid van bronnen.
  • Het is eenvoudig te implementeren en te laten indexeren.
  • Het gebruik ervan bevordert vindbaarheid, interoperabiliteit en standaardisatie van bronnen.
  • Dublin Core heeft een internationaal toepassingsgebied en is relatief eenvoudig van opzet. Het is geschikt om te gebruiken in combinatie met andere, meer complexe metadatastandaarden, zoals Record Keeping Metadata, Topic Maps en de Web Ontology Language (OWL).

Dublin Core-begrippen

Elementen

De Dublin Core metadata set versie 1.1 bestaat uit 15 elementen voor het beschrijven van elektronische informatie.

  • title
  • author or creator
  • subject and keyword
  • description
  • publisher
  • other contributor
  • date
  • resource type
  • format
  • resource identifier
  • source
  • language
  • relation
  • coverage
  • rights management

Verfijningen

In bepaalde gevallen zijn deze elementen niet voldoende om bronnen adequaat te beschrijven. Ook kan er behoefte bestaan aan meer specifieke beschrijvingen. Het is mogelijk verfijningen of sub-elementen te definiëren, die specifieker zijn. De verfijningen zelf maken geen deel uit van de Dublin Core-standaard. De wijze waarop elementen kunnen worden verfijnd, wordt echter wel in Dublin Core gespecificeerd.

Scheme

Scheme (schema) wordt gebruikt om de notatiewijze of de toegestane waarde van inhoud te beschrijven. Een voorbeeld is de notatie van datum in het W3C DTF formaat: YYYY-MM-DD.

Als de notatie volgens een gegeven schema gebeurt, kunnen (indexerings)applicaties hier zinvol mee omgaan. Bij andere notatieformaten wordt de ingevulde string beschouwd als een stukje vrije tekst, dat alleen door menselijke intelligentie kan worden geïnterpreteerd en gemanipuleerd.

Scheme kan daarnaast gebruikt worden om te verwijzen naar een lijst met toegestane waarden, een vocabulary encoding scheme. Ook in dit geval is er geen sprake van vrije tekst, de inhoud moet overeenkomen met een van de waarden in de vocabulary encoding scheme.

HTML voor het aangeven van metadata

De vijftien bovengenoemde elementen worden voorafgegaan door de code DC. – dit geeft de Dublin Core standaard aan.

Voorbeeld van Dublin Core metadata in HTML
  1. <meta name="DC.description" content=" ICTU adviseert overheidsorganisaties om metadata te gebruiken">

De inhoud, omschrijving, hangt af van het element: wanneer het element description wordt gebruikt, is de inhoud een omschrijving/samenvatting van de inhoud van het document.

Opslag van metadata

Metadata kan als volgt worden toegevoegd aan een HTML document.

  • De metadata wordt opgenomen in de HTML-broncode binnen het head element.
  • Er wordt gelinkt naar een extern bestand. Dit valt buiten het bereik van dit hoofdstuk, evenals het toevoegen van metadata aan multimedia, en metadata vanuit databases. Toepassing van metadata op deze wijze vereist het gebruik van een degelijk systeem voor metadatamanagement. Als zo'n systeem niet beschikbaar is, wordt het gebruik van deze mogelijkheid afgeraden.

Links en referenties

Naar boven

Implementatie van metadata

Bij implementatie van metadata door redacteuren en webmasters kan het een probleem kan zijn dat er weinig of geen ervaring is met het gebruik van metadata. Bovendien is de beschikbaarheid van geschikte hulpmiddelen nog nauwelijks een issue.

Een optie is het verschaffen van zogenaamde metadata editors, hetzij binnen een CMS (Content Management Systeem), hetzij via een aparte site voor gebruik binnen statische pagina’s.

Metadata editors kunnen bestaan uit formulieren die de verplichte en/of gewenste elementen bevatten, waarbij de redacteur slechts de inhoud hoeft in te voeren. Vervolgens worden de gegevens op de juiste manier in de HTML-pagina verwerkt.

Naar boven